- test do pobrania na stronie http://www.ebiologia-gim4zory.pl/rosl_budowa.php
Przygotowanie do egzaminu gimnazjalnego – klasa III - G4 Żory.........................................................................................................................................................................................................................................
BUDOWA ORGANIZMU ROŚLINNEGO1. Na podstawie opisu rozpoznaj, a potem wskaż właściwą nazwę tkanki roślinnej:Tkankę tę tworzą martwe komórki, których ściany poprzeczne zupełnie zaniknęły.Komórki tworzą w ten sposób długie przewody, służące do transportu wody i soli mineralnych.A.tkanka miękiszowa – spichrzowaB.tkanka przewodząca – drewnoC.tkanka wzmacniająca – zwarcicaD.tkanka przewodząca – łyko2. Na podstawie opisu rozpoznaj, a potem wskaż właściwą nazwę tkanki roślinnej:Tkankę tę tworzy jedna warstwa cienkościennych komórek, silnie do siebie przylegających. Niektóre komórki tworzą tu aparaty szparkowe.A.tkanka miękiszowa – spichrzowaB.tkanka okrywająca – skórkaC.tkanka okrywająca – korekD.tkanka wzmacniająca – zwarcica3. Komórki tej tkanki mają zgrubiałe ściany, a ich odpowiednie rozmieszczenie w roślinie zapewnia wytrzymałość na czynniki dynamiczne (tj. wiatr) i statyczne (np. masa owoców). Jest to tkanka:A.twórczaB.okrywającaC.przewodzącaD.wzmacniająca4. Zwarcica jest żywą tkanką wzmacniającą. Jej obecność chroni łodygę przed złamaniem. Taką funkcję zwarcica może pełnić dzięki odpowiedniej budowie:
A.cytoplazmyB.chloroplastówC.błony komórkowejD.ściany komórkowej5. Na lekcji biologii obserwowano preparaty mikroskopowe tkanki okrywającej. Jeden wykonany został z korzenia kiełkującego nasiona fasoli, drugi - ze skórki liścia grubosza, trzeci – z gałązki brzozy. Oceń poprawność stwierdzeń:5.1. Włośniki zaobserwowano na skorce grubosza.¨P¨F5.2. Aparaty szparkowe były obecne na zdrewniałej gałązce brzozy.¨P¨F5.3. Korek widoczny był na korzeniu kiełkującej fasoli.¨P¨F6. Uczniowie przeprowadzili doświadczenie dowodzące transportu barwników rozpuszczonych w wodzie. Do dwóch probówek nalali dwa różne barwniki spożywcze: czerwony i niebieski. Łodygę białego goździka przycięli na długość 15 cm, a jej końcówkę rozcięli na pół. Każdą połówkę ostrożnie włożyli do innej próbówki. Już po godzinie zaobserwowali, że część białego kwiatu miała czerwone kreski na płatkach, a druga część – niebieskie.Uzupełnij zdanie, wybierając odpowiedzi spośród A-D.Zmiana zabarwienia jest wynikiem obecności tkanki ¨A / ¨B, w której występują ¨C / ¨D transportujące wodę i rozpuszczone w niej sole mineralne (w tym przypadku: barwniki).A – miękiszowej C - naczyniaB – przewodzącej D - rurki sitowe7. Sok z brzozy był pity już przez naszych słowiańskich przodków. Ta słodka ciecz, której dziś przypisuje się właściwości lecznicze, pozwalała na wzmocnienie organizmu po zimie. Sok zbierano wczesną wiosną przez płytkie nacięcie pnia drzewa. Ze zranienia wypływała ciecz zawierająca związki organiczne wytworzone w liściu przed zimą, a potem gromadzone w komórkach tej tkanki, która przewodzi w roślinie asymilaty z liści do korzeni.Uzupełnij informację, wybierając poprawne odpowiedzi A-B oraz 1-2.
Po nacięciu pnia brzozy wczesną wiosnąze zranienia wypływa¨A woda z solamimineralnymiktóra jest transportowana w roślinie przez¨1 naczynia
w drewnie.¨B ciecz z produktami
fotosyntezy¨2 rurki sitowew łyku.8. Miękisz asymilacyjny obecny jest w:A.korzeniu marchwiB.cierniach kaktusaC.liściu topoliD.kłączu paproci9. Miękisz spichrzowy obecny jest w :A.liściach cebuliB.korzeniu marchwiC.bulwie ziemniakaD.wszystkich wymienionych organach10. Masz wykonać preparat mikroskopowy miękiszu wodnego. Wykorzystasz do tego celu:A.korzeń burakaB.liść aloesuC.liść kaktusaD.wszystkie wymienione organy11. Zasadnicza funkcja liścia to:A.ochrona kwiatuB.magazynowanie wodyC.odżywianie roślinyD.transport wody i składników odżywczych12. Rolą łodygi jest:A.podtrzymywanie liści, kwiatów i owocówB.transport wody i soli mineralnychC.transport substancji odżywczych (asymilatów)D.wszystkie odpowiedzi są prawidłowe13. Istotnym przystosowaniem liści do przeprowadzania procesu fotosyntezy jest:A.cienka, przezroczysta skórka przepuszczająca światłoB.obecność gęstej sieci wiązek przewodzących, transportujących m.in. wodę i sole mineralneC.obecność miękiszu asymilacyjnego z dużą ilością chloroplastówD.wszystkie odpowiedzi są poprawne14. System korzeniowy taki jak na rysunku A
występuje u:A.sosnyB.marchwiC.słonecznikaD.kukurydzy
15. Liść
taki jak na rysunku B możemy zaobserwować u:A.paprociB.jesionuC.robinii akacjowejD.wszystkich wymienionych16. Wybierz spośród podanych odpowiedzi A-D ten zestaw, w którym poprawnie przyporządkowano modyfikację łodygi do odpowiedniego rysunku.
A.łodyga spichrzowakłączebulwarozłogiB.cierniełodyga spichrzowarozłogissawkiC.łodyga wodonośnarozłogibulwakłączeD.łodyga asymilacyjnałodygakłączebulwa17. Wybierz ten wiersz tabeli (A-D), w którym rodzajom zmodyfikowanych liści przyporządkowano odpowiednie przykłady roślin.liście spichrzoweliście pułapkoweliściewabiąceliścieczepneAcebulapoinsecjadzbanecznikbluszczBgroszekpoinsecjapoinsecjacebulaCkapustadzbanecznikpoinsecjagroszekDcebulamuchołówkagroszekpoinsecja18. Mama poprosiła cię o zrobienie zakupów. Na liście znalazły się cztery warzywa: ziemniaki, kalafior, ogórek i marchew. Warzywo to słowo bardzo często używane w mowie potocznej, oznaczające roślinę lub jej część, która może być pokarmem dla człowieka. Warzywem mogą być więc korzenie, kwiaty, owoce, liście lub całe pędy. Wskaż, które warzywo z twojej listy zakupów jest w rzeczywistości owocem:A.bulwa ziemniakaB.ogórekC.główka kalafioraD.marchew19. Bluszcz to pnącze, które wspina się po ścianie lub pniu drzewa, przyczepiając się do tego podłoża za pomocą:A.łodygi wijącejB.korzeni czepnychC.wąsów czepnychD.ssawek20. Muchołówka wabi owady, które staną się jej ofiarą za pomocą:A.kwiatówB.liści pułapkowychC.ssawekD.owoców21.Rośliny bagienne są w stanie utrzymać się w grząskim podłożu dzięki:A.korzeniom podporowymB.korzeniom czepnymC.rozłogomD.kłączom22. Rysunek przedstawia truskawkę.
Organ
wskazany na rysunku strzałką służy do:A.rozmnażania bezpłciowegoB.rozmnażania płciowegoC.magazynowania substancji odżywczychD.pobierania wody i soli mineralnych
23. Rysunek przedstawia ziemniaka.Poniżej podano funkcje wybranych organów rośliny:1.rozmnażanie płciowe2.rozmnażanie bezpłciowe3.gromadzenie substancji zapasowych4.pobieranie wody i soli mineralnych5.przeprowadzanie wymiany gazowejOrgan wskazany na rysunku strzałką pełni funkcje:A.1 i 2B.2 i 3C.3 i 4D.4 i 5
24. Rysunek przedstawia kaktusa.Poniżej podano funkcje wybranych organów rośliny:1.rozmnażanie płciowe2.rozmnażanie bezpłciowe3.gromadzenie wody4.pobieranie wody i soli mineralnych5.przeprowadzanie fotosyntezy6.ochrona przed zwierzętamiŁodyga tej rośliny służy do:A.1 i 3B.2 i 5C.3 i 4D.3 i 525. Uzupełnij zdania, wybierając odpowiedzi spośród A-H.Stężenie roztworu w glebie jest ¨A / ¨B, niż stężenie roztworu w komórkach korzenia. Pobieranie wody przez korzeń odbywa się w ¨C / ¨D . Stąd woda dostaje się w głąb korzenia do tkanki ¨E / ¨F , która transportuje ją w górę łodygi. Podczas ¨G / ¨H woda w postaci pary wodnej wydostaje się z liści przez aparaty szparkowe.A – niższe B - wyższeC – stożku wzrostu D – strefie włośnikowejE – miękiszowej F – przewodzącejG – transpiracji H – osmozy26. Które cechy kwiatu są przystosowaniem do wiatropylności?1.wytwarzanie dużych, barwnych płatków korony2.wytwarzanie bardzo dużej ilości lekkiego pyłku3.wytwarzanie długich nitek pręcików4.wydzielanie intensywnego zapachu5.wytwarzanie ciężkiego, lepkiego pyłkuA. 1 i 4B. 2 i 4
C. 2 i 3D. 4 i 527. Która część ziarniaka pełni podobną funkcję jak żółtko jaja?A.łupinaB.owocniaC.bielmoD.zarodek28. Zarodek kukurydzy znajdujący się w ziarniaku:A.odżywia się autotroficznie, oddycha beztlenowoB.odżywia się kosztem bielma, oddycha tlenowoC.odżywia się kosztem łupiny owocowo-nasiennej, oddycha tlenowoD.odżywia się kosztem bielma, oddycha beztlenowo29. Na proces kiełkowania nasion mają wpływ:A.temperatura i wodaB.światło i temperaturaC.dwutlenek węgla i wodaD.dwutlenek węgla i światło
Odpowiedź do zadania gimnazjalnego: znajdującego się tutaj
rośliny okrytonasienne (bo tylko okrytonasienne wytwarzają owoce)
niedziela, 16 kwietnia 2017
Odpowiedzi do zadań z poprzedniego postu
Odpowiedzi do testu BUDOWA ORGANIZMU ROŚLINNEGO:
czwartek, 13 kwietnia 2017
Rośliny - powtórzenie przed egzaminem
Według obowiązującej podstawy programowej (czyli zapisu tego co może być na egzaminie) gimnazjalista powinien znać budowę i funkcjonowanie organizmu roślinnego na przykładzie rośliny okrytozalążkowej inaczej okrytonasiennej.
Czyli znajomość budowy i funkcjonowania mszaków, paprotników i nagozalążkowych nie obowiązuje. To dobra wiadomość.
Po kolei co trzeba umieć.
1. Uczeń wymienia czynności życiowe organizmu roślinnego
Roślina wykonuje takie czynności życiowe jak każdy organizm czyli:
- odżywia się (dzięki fotosyntezie). Tylko kilka roślin na tej planecie jest cudzożywnymi pasożytami (są to np. kanianka, łuskiewnik różowy). Rośliny drapieżne (rosiczka, dzbanecznik i muchołówka) są samożywne (dużo ludzi myśli, że czerpią one pokarm z łowionych owadów - a to nieprawda, one potrzebują tych much aby uzyskiwać z nich tylko sole mineralne). Jemioła też jest samożywna - z drzewa, na którym żyje "kradnie" tylko wodę - pokarm wytwarza sobie sama.
FOTOSYNTEZA - zachodzi w chloroplastach, przy udziale energii świetlnej (zwykle słonecznej, chyba, że rośliny rosną w szklarni)
dwutlenek węgla + woda → glukoza + tlen

- oddycha (oddychanie zachodzi w mitochondriach)
Łatwo zapamiętać zapis oddychania bo jest to odwrotność fotosyntezy
- porusza się i reaguje na bodźce ( np rośnie w kierunku światła, liście ustawiają się do światła, kwiaty zamykają się i otwierają w zależności od pory dnia lub temperatury)
- rośnie i rozwija się
- rozmnaża się (wegetatywnie czyli bezpłciowo przez bulwy, kłącza, cebule i rozłogi) lub płciowo dzięki kwiatom
2. Uczeń identyfikuje i opisuje organy rośliny okrytonasiennej
Wyjaśnienia do rysunku:
hipokotyl to część łodygi pod liścieniami - tego nie musisz wiedzieć
pęd to część nadziemna rośliny
Dobrze opisana budowa rośliny http://www.ebiologia-gim4zory.pl/rosl_budowa.php
niestety podane na stronie e-podręczniki już nie istnieją
Pod podanym adresem na końcu strony jest do pobrania test . Właściwe odpowiedzi zostaną podane jutro.
3. Uczeń rozróżnia elementy budowy kwiatu i określa ich rolę w rozmnażaniu płciowym.
Płatki korony zwykle wabią owady zapylające kwiat. Razem z działkami kielicha płatki stanowią okwiat i wspólnie chronią słupek i pręciki.
Słupek (słupkowie) to żeński element kwiatu. W dolnej części słupka - zalążni powstaje komórka jajowa.
Pręciki (pręcikowie to męski element kwiatu. W ziarnach pyłku, który powstaje w pręcikach znajdują się komórki plemnikowe ( nie plemniki bo nie mają zdolności do samodzielnego poruszania się). Ziarno pyłku, które zostanie przeniesione na górną część słupka (znamię słupka) wytwarza łagiewkę pyłkową (długą rurkę wrastającą w słupek), która umożliwia przedostanie się komórek plemnikowych do komórki jajowej i zapłodnienie.
ZAGANIA EGZAMINACYJNE
zadanie 2 tutaj
4. Uczeń przedstawia budowę nasienia i opisuje warunki niezbędne do jego kiełkowania
To budowa nasienia

Łupina nasienna ma za zadanie chronić zarodek
Zarodek to młoda roślina, która powstała w wyniku zapłodnienia
Liścienie to liście zarodkowe (tej młodej rośliny)
Bielmo to substancje zapasowe dla młodej rośliny, która na początku swojego życia nie jest zdolna do fotosyntezy i musi korzystać z tego, co dostała od rośliny macierzystej. Substancje zapasowe to zwykle skrobia (np pszenica, żyto, owies), białko (np fasola, groch, soja) lub tłuszcz (np słonecznik, rzepak, mak)
Do kiełkowania nasiona potrzebują:
wody (wilgoci)
odpowiedniej temperatury (czasem wyższej, czasem niższej - to zależy od gatunku rośliny ale zawsze powyżej 0 stopni Celsjusza)
TLENU - bo potrzebują tlenu aby mogły podczas oddychania tlenowego uwolnić energię (utleniają substancje zgromadzone w bielmie)
Czyli znajomość budowy i funkcjonowania mszaków, paprotników i nagozalążkowych nie obowiązuje. To dobra wiadomość.
Po kolei co trzeba umieć.
1. Uczeń wymienia czynności życiowe organizmu roślinnego
Roślina wykonuje takie czynności życiowe jak każdy organizm czyli:
- odżywia się (dzięki fotosyntezie). Tylko kilka roślin na tej planecie jest cudzożywnymi pasożytami (są to np. kanianka, łuskiewnik różowy). Rośliny drapieżne (rosiczka, dzbanecznik i muchołówka) są samożywne (dużo ludzi myśli, że czerpią one pokarm z łowionych owadów - a to nieprawda, one potrzebują tych much aby uzyskiwać z nich tylko sole mineralne). Jemioła też jest samożywna - z drzewa, na którym żyje "kradnie" tylko wodę - pokarm wytwarza sobie sama.
FOTOSYNTEZA - zachodzi w chloroplastach, przy udziale energii świetlnej (zwykle słonecznej, chyba, że rośliny rosną w szklarni)
dwutlenek węgla + woda → glukoza + tlen

- oddycha (oddychanie zachodzi w mitochondriach)
Łatwo zapamiętać zapis oddychania bo jest to odwrotność fotosyntezy
- porusza się i reaguje na bodźce ( np rośnie w kierunku światła, liście ustawiają się do światła, kwiaty zamykają się i otwierają w zależności od pory dnia lub temperatury)
- rośnie i rozwija się
- rozmnaża się (wegetatywnie czyli bezpłciowo przez bulwy, kłącza, cebule i rozłogi) lub płciowo dzięki kwiatom
2. Uczeń identyfikuje i opisuje organy rośliny okrytonasiennej
Wyjaśnienia do rysunku:
hipokotyl to część łodygi pod liścieniami - tego nie musisz wiedzieć
pęd to część nadziemna rośliny
Dobrze opisana budowa rośliny http://www.ebiologia-gim4zory.pl/rosl_budowa.php
niestety podane na stronie e-podręczniki już nie istnieją
Pod podanym adresem na końcu strony jest do pobrania test . Właściwe odpowiedzi zostaną podane jutro.
3. Uczeń rozróżnia elementy budowy kwiatu i określa ich rolę w rozmnażaniu płciowym.
Płatki korony zwykle wabią owady zapylające kwiat. Razem z działkami kielicha płatki stanowią okwiat i wspólnie chronią słupek i pręciki.
Słupek (słupkowie) to żeński element kwiatu. W dolnej części słupka - zalążni powstaje komórka jajowa.
Pręciki (pręcikowie to męski element kwiatu. W ziarnach pyłku, który powstaje w pręcikach znajdują się komórki plemnikowe ( nie plemniki bo nie mają zdolności do samodzielnego poruszania się). Ziarno pyłku, które zostanie przeniesione na górną część słupka (znamię słupka) wytwarza łagiewkę pyłkową (długą rurkę wrastającą w słupek), która umożliwia przedostanie się komórek plemnikowych do komórki jajowej i zapłodnienie.
ZAGANIA EGZAMINACYJNE
zadanie 2 tutaj
4. Uczeń przedstawia budowę nasienia i opisuje warunki niezbędne do jego kiełkowania
To budowa nasienia

Łupina nasienna ma za zadanie chronić zarodek
Zarodek to młoda roślina, która powstała w wyniku zapłodnienia
Liścienie to liście zarodkowe (tej młodej rośliny)
Bielmo to substancje zapasowe dla młodej rośliny, która na początku swojego życia nie jest zdolna do fotosyntezy i musi korzystać z tego, co dostała od rośliny macierzystej. Substancje zapasowe to zwykle skrobia (np pszenica, żyto, owies), białko (np fasola, groch, soja) lub tłuszcz (np słonecznik, rzepak, mak)
Do kiełkowania nasiona potrzebują:
wody (wilgoci)
odpowiedniej temperatury (czasem wyższej, czasem niższej - to zależy od gatunku rośliny ale zawsze powyżej 0 stopni Celsjusza)
TLENU - bo potrzebują tlenu aby mogły podczas oddychania tlenowego uwolnić energię (utleniają substancje zgromadzone w bielmie)
Ewolucja biologiczna - powtórzenie przed egzaminem
odpowiedzi do zadań z poprzedniego posta:
Wirusy:
d) nie posiadają własnej przemiany materii
Pod względem chemicznym wirusy buduje
c) DNA lub RNA oraz białko
Zadania egzaminacyjne dotyczące ewolucji biologicznej z poprzednich lat
zadanie 6 tutaj
zadanie 5 tutaj
zadanie 6 tutaj
ps. To zaległy post za wczoraj 😺
Późnym wieczorem - następny
wtorek, 11 kwietnia 2017
5 królestw organizmów i wirusy - powtórzenie przed egzaminem
Wirusy nie są żywe. Są czynnikami zakaźnymi zbudowanymi z białka i kwasów nukleinowych. Poza komórką gospodarza nie mogą się namnażać. Są zdecydowanie mniejsze od bakterii.
Mają jednocześnie cechy typowe dla materii nieożywionej:
wścieklizna
AIDS (choroba wywoływana przez wirus o nazwie HIV
grypa
odra
ospa wietrzna ( i czarna ospa też ale mówią, że już jej nie ma)
różyczka
świnka
wirusowe zapalenie wątroby (typu A, B, C) - nazywane nieprawidłowo żółtaczką
PYTANIA
Wirusy:
Pod względem chemicznym wirusy buduje:
Mają jednocześnie cechy typowe dla materii nieożywionej:
- nie są komórkami
- nie wykazują funkcji życiowych (tzn. nie oddychają, nie odżywiają się, nie wydalają itp)
- są zbudowane ze związków organicznych (białka, DNA lub RNA)
- mogą się namnażać w komórkach gospodarza (może to przypominać rozmnażanie się ale to nie to samo)
wścieklizna
AIDS (choroba wywoływana przez wirus o nazwie HIV
grypa
odra
ospa wietrzna ( i czarna ospa też ale mówią, że już jej nie ma)
różyczka
świnka
wirusowe zapalenie wątroby (typu A, B, C) - nazywane nieprawidłowo żółtaczką
PYTANIA
Wirusy:
a) mają własną przemianę materii
b) mają zdolność podziałów
c) posiadają właściwości enzymatyczne
d) nie posiadają własnej przemiany materii
Pod względem chemicznym wirusy buduje:
a) DNA
b) DNA i RNA oraz białka
c) DNA lub RNA oraz białka
d) DNA i RNA
cecha
|
KRÓLESTWO
|
||||
BAKTERIE
|
PROTISTY
|
GRZYBY
|
ROŚLINY
|
ZWIERZĘTA
|
|
jądro komórkowe
|
brak
|
występuje
|
występuje
|
występuje
|
występuje
|
ściana komórkowa
|
zwykle jest
|
czasem jest
|
jest z chityny
|
jest z celulozy
|
nie ma nigdy
|
sposób odżywiania
|
cudzożywne
rzadko samożywne
(fotosynteza lub chemosynteza)
|
cudzożywne
lub samożywne
(fotosynteza)
|
cudzożywne
|
samożywne (fotosynteza)
|
cudzożywne
|
tkanki
|
nie ma
|
nie ma
|
nie ma
|
są
|
są
|
budowa
|
tylko jednokomórkowe
(czasem tworzą kolonie)
|
jednokomórkowe i
wielokomórkowe
|
jednokomórkowe i
wielokomórkowe
|
jednokomórkowe i
wielokomórkowe
|
tylko wielokomórkowe
|
niedziela, 9 kwietnia 2017
Wymagania do działu - EKOLOGIA
Uczeń:
1)
przedstawia czynniki środowiska niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmów
w środowisku lądowym i wodnym;
2) wskazuje,
na przykładzie dowolnie wybranego gatunku, zasoby, o które konkurują jego
przedstawiciele między sobą i z innymi gatunkami,
przedstawia skutki konkurencji wewnątrzgatunkowej i międzygatunkowej;
3)
przedstawia, na przykładzie poznanych wcześniej roślinożernych ssaków,
adaptacje zwierząt do odżywiania się pokarmem roślinnym;
podaje przykłady
przystosowań roślin służących obronie przed zgryzaniem;
4)
przedstawia, na przykładzie poznanych wcześniej mięsożernych ssaków, adaptacje
drapieżników do chwytania zdobyczy; podaje przykłady obronnych adaptacji ich ofiar;
5)
przedstawia, na przykładzie poznanych pasożytów, ich adaptacje do pasożytniczego trybu życia;
6) wyjaśnia,
jak zjadający i zjadani regulują wzajemnie swoją liczebność;
7) wykazuje,
na wybranym przykładzie, że symbioza (mutualizm) jest wzajemnie korzystna dla
obu partnerów;
8) wskazuje żywe
i nieożywione elementy ekosystemu; wykazuje, że są one powiązane różnorodnymi
zależnościami;
9) opisuje
zależności pokarmowe (łańcuchy i sieci pokarmowe) w ekosystemie, rozróżnia
producentów, konsumentów i destruentów oraz przedstawia ich rolę w obiegu materii
i przepływie energii przez ekosystem.
Wymagania są dosłownym cytatem z podstawy programowej czyli opisują co trzeba wiedzieć, aby zdać egzamin.
POJĘCIA, które trzeba znać:
EKOLOGIA
POPULACJA
BIOCENOZA
EKOSTSTEM
BIOTOP
linki do zadań z ekologii znajdziesz tu
Zadanie z ekologii na egzaminie (zadanie 3) z roku 2016 tutaj
Zadanie z ekologii na egzaminie (zadanie 3) z roku 2016 tutaj
Wymagania dla klas pierwszych - ROŚLINY
Wymagania do tego działu zostały opublikowane wcześniej i znajdziesz je tutaj
Subskrybuj:
Posty (Atom)

