Przygotuj się do tesu (dla klas 3)

zadania z e-podręcznika
odpady
woda
energia
efekt cieplarniany

Materiały - OCHRONA ŚRODOWISKA - CZĘŚĆ TRZECIA

Zanieczyszczenia wody i gleby
 Czynniki wpływające na jakość wody to:

• zakwaszenie - spowodowane najczęściej przez kwaśne opady (doprowadza to do spadku różnorodności biologicznej, mogą przetrwać tylko organizmy najmniej wrażliwe)
• podwyższenie temperatury - im wyższa temperatura tym mniejsza ilość rozpuszczonego w niej tlenu, podniesienie temperatury wody może też zakłócać cykl życiowy organizmów

• nadmierna ilość pierwiastków biogennych (N i P) - prowadzi do eutrofizacji (zakwitów wody); jest to nadmierny rozwój roślin wodnych spowodowany zwykle dopływem  dużej ilości azotanów i fosforanów zmywanych z pól. Rośliny zarastają cały zbiornik wodny, obumierają, opadają na dno gdzie są rozkładane przez drobnoustroje pochłaniające duże ilości tlenu. Zawartość tlenu w wodzie spada, giną zwierzęta co tym bardziej nasila działalność bakterii rozkładających szczątki organizmów. Ostateczną konsekwencją jest wyginięcie organizmów roślinnych i zwierzęcych. 

Sposoby oznaczania stanu zanieczyszczenia wód:

• BZT5 - biologiczne zapotrzebowanie tlenowe to umowny wskaźnik określający biologiczne zapotrzebowanie tlenu, czyli ilość tlenu wymaganą do utlenienia związków organicznych przez mikroorganizmy (bakterie aerobowe). Wartość tę uzyskuje się w wyniku pomiaru zużycia tlenu przez badaną próbkę wody lub ścieków w ciągu 5 dni. Pośrednio określa się w ten sposób stężenie substancji organicznej podatnej na biodegradację. BZT5 jest wskaźnikiem czystości wody i jakości oczyszczanych ścieków: im wyższa wartość BZT5 tym większe zanieczyszczenie (ilość związków organicznych). 

• Przy użyciu organizmów wskaźnikowych (bioindykatorów) tutaj polski indeks biotyczny 

Oszczędna gospodarka wodą: 

• instalacja wodomierzy
• stosowanie technologii zamkniętego obiegu
• konserwacja urządzeń domowych (likwidacja strat wody spowodowanych nieszczelnością)
• prysznic zamiast kąpieli w wannie
• stosowanie urządzeń (pralek, zmywarek) wodooszczędnych
• w czasie suszy  ograniczanie podlewania ogródków i mycia samochodów
• budowa oczyszczalni ścieków
• ograniczanie w rolnictwie nawozów sztucznych

 Zobacz też e-podręcznik tutaj
 GLEBA - powierzchniowa warstwa litosfery, składająca się z:

1. cząstek mineralnych pochodzących ze skał
2. materii organicznej (żywej i martwej)
3. wody i powietrza
4. ważnym elementem gleby jest próchnica (świadcząca o żyzności gleby)

 Przyczyny dewastacji gleby:

• zakwaszenie (co prowadzi do wyjałowienia)
• wypalanie traw
• nadmierne stosowanie nawozów sztucznych
• stosowanie ciężkich maszyn rolniczych
• osuszanie terenów podmokłych
• stosowanie monokultur
• erozja (czynnik naturalny)

REKULTYWACJA - poprawianie jakości gleby zdewastowanej przez człowieka
PŁODOZMIAN - uprawa różnych roślin zamiennie na tyn samym terenie
 GOSPODAROWANIE  ODPADAMI  zobacz koniecznie tutaj
 Co można zrobić z odpadami tutaj

Materiały OCHRONA ŚRODOWISKA - część druga

Zasoby przyrody nieodnawialne - powstają w ciągu tak długiego okresu czasu, że człowiek szybciej je wykorzystuje niż mogą zostać odtworzone.
Zasoby przyrody odnawialne - w krótkim czasie mogą zostać odtworzone i ponownie wykorzystane.

Dowiedz się co oznacza pojęcie ŚLAD  WODNY   water footprint
Dowiedz się co oznacza pojęcie ŚLAD  WĘGLOWY carbon footprint
 Dowiedz się co oznacza pojęcie ŚLAD  EKOLOGICZNY ŚLAD EKOLOGICZNY
                                   https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Alad_ekologiczny

Rozwój zrównoważony, ang. sustainable development, rozwój trwały,

termin oznaczający rozwój społ.-ekonomiczny współczesnych społeczeństw, polegający na zaspokajaniu ich potrzeb w taki sposób, aby nie zmniejszać możliwości zaspokajania potrzeb przyszłym pokoleniom.

Realizacja idei rozwoju zrównoważonego wymaga: 
1) globalnej ochrony środowiska przyrodniczego; 
2) solidarności w relacjach między różnymi krajami, zwłaszcza między bogatymi i ubogimi, a także solidarności z przyszłymi pokoleniami; 
3) traktowania czynników ekonomicznych, politycznych, społecznych i ekologicznych jako zależnych od siebie.
 Więcej na ten temat http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/rozwoj-zrownowazony;3969442.html

Materiały OCHRONA ŚRODOWISKA część pierwsza

I. ZANIECZYSZCZENIA  POWIETRZA
Najczęściej występujące (i trudne do usunięcia) zanieczyszczenia powietrza to pyły.

Podział zanieczyszczeń atmosfery 

• ze względu na pochodzenie - naturalne i antropogeniczne (powstałe w wyniku działalności człowieka)
• ze względu na stan skupienia - stałe (pyły, sadze, popioły) - ciekłe (środki ochrony roślin) - gazowe (tlenki niemetali N, S, C)

 kwaśne deszcze 

Powstawanie:

1. Dwutlenek siarki i tlenki azotu dostają się do atmosfery w wyniku działalności człowieka
2. Tlenki reagują z wodą tworząc kwasy siarkowy i azotowy (sprzyjają temu drobinki pyłu w powietrzu - cząsteczki kwasów osiadają na nich)
3. Kwaśne opady (deszcze, mgła i śnieg) opadają na powierzchnię ziemi.

 Skutki kwaśnych opadów: 

• zakwaszanie gleby prowadzące do ginięcia niektórych gatunków roślin i organizmów glebowych 
• uszkodzenia głównie igieł roślin nagonasiennych
• zaburzenia w funkcjonowaniu układu oddechowego ludzi i zwierząt
• niszczenie elewacji budynków i zabytkowych rzeźb z marmuru
• nasilona korozja metalowych elementów budowli

 efekt cieplarniany 

zobacz schemat powstawania efektu cieplarnianego

Atmosfera chroni Ziemię przed utratą ciepła (np. nocą kiedy promieniowanie nie dociera do powierzchni planety). Jest to naturalny efekt cieplarniany. 

Nadmiar gazów cieplarnianych (para wodna, dwutlenek węgla, metan i freony) powoduje nasilenie tego naturalnego efektu. Efekt cieplarniany powoduje wzrost średniej temperatury na Ziemi.
Skąd się biorą gazy cieplarniane tutaj

 skutki nadmiernego efektu cieplarnianego 

• topnienie lodowców na biegunach
• podnoszenie się poziomu wód w morzach i oceanach
• zwiększone parowanie wody, które powoduje lokalne susze lub powodzie
• zmiana kierunku wiatrów i prądów oceanicznych
• wzrost częstości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych (fale upałów lub gwałtowne wyładowania atmosferyczne)

Część naukowców uważa, że zmiany klimatu, które obserwujemy nie są skutkiem działalności człowieka lecz zjawiskiem naturalnym (pojawiającym się co pewien czas w historii Ziemi)

e-podręcznik na temat efektu cieplarnianego  kliknij tutaj

 dziura ozonowa 


OZON - trzyatomowa cząsteczka tlenu
Na wysokości 20-50 kilometrów nad Ziemią powstaje ozonosfera, która chroni organizmy żywe przed promieniowaniem ultrafioletowym pochodzącym ze Słońca. Promienie UV uszkadzają DNA co może prowadzić do zmian nowotworowych. Uszkadza także plankton roślinny co powoduje zmniejszone pochłaniania dwutlenku węgla.
Od lat 80 XX wieku obserwuje się zmniejszenie grubości warstwy ozonu szczególnie nad Anktarktydą.
Gazy niszczące warstwę ozonu to: tlenki azotu, freony i halony.
Jeśli chcesz wiedzieć co to są halony kliknij https://pl.wikipedia.org/wiki/Halony
Ozon tuż przy powierzchni ziemi jest szkodliwy - blokuje fotosyntezę u roślin i uszkadza błony komórkowe zwierząt.

 smog 
https://pl.wikipedia.org/wiki/Smog

Smog to rodzaj gęstej mgły zawierającej zanieczyszczenia powietrza.

• Smog kwaśny (typu londyńskiego) - powstaje nad dużymi miastami, w zimnych porach roku
• Smog fotochemiczny (typu Los Angeles) - powstaje przy ruchliwych ulicach w czasie dużego nasłonecznienia

Terminy testów i powtórzeń dla klas trzecich

3A - test OCHRONA  ŚRODOWISKA 19 maja (czwartek)
3B - test OCHRONA  ŚRODOWISKA 19 maja (czwartek)
3C -  POWTÓRZENIE (ekologia) - 12 maja (czwartek); test EKOLOGIA -2 czerwca (czwartek)
3D - test OCHRONA  ŚRODOWISKA 20 maja (piątek)
3E - test OCHRONA  ŚRODOWISKA 19 maja (czwartek)   

Sprawdzian dla zuchwałych z wiadomości z trzech lat gimnazjum 24 maja (po lekcjach)
 Jeśli chcesz sprawdzić co trzeba umieć kliknij tutaj
Interesują Cię  TREŚCI  NAUCZANIA - WYMAGANIA  SZCZEGÓŁOWE
Uzyskana ocena będzie wstawiona i wliczona do średniej (waga 5)
 

Zadanie dla klas pierwszych - ZIELNIK

Przygotowanie zielnika jest pracą dodatkową (nieobowiązkową). Ocena za zielnik ma wagę 4.
W zupełności wystarczy 10 starannie wykonanych kart zielnikowych (format A4). Nie zrywajcie jednak wszystkiego jak popadnie.
Do wyboru następujące tematy:
1. Rośliny synantropijne (pewnie nie wiesz co to znaczy - to się dowiedz)
2. Rośliny należące do jednej rodziny np. Krzyżowe lub Złożone itp.
3. Rośliny posiadające kwiaty w jednym kolorze np białe lub żółte

Wskazówki jak przygotować dobry zielnik znajdziesz tutaj
Pomiń część dotyczącą wyboru tematu zielnika (bo Ty masz już tylko taki wybór, jaki ja proponuję).
Rośliny, które umieścisz w zielniku to rośliny dzikie, nie gatunki uprawiane i hodowane przez człowieka. Zostaw więc w spokoju ogródek i zobacz choćby co rośnie na trawnikach czy przy śmietniku. Nie umieszczaj też w zielniku fragmentów drzew i krzewów (interesują nas tylko rośliny zielne i tylko okrytonasienne).
Pamiętaj - oznaczyć można tylko rośliny kwitnące, więc w zielniku muszą być właśnie takie okazy.
Rośliny powinny być zebrane i zasuszone w całości (wraz z korzeniem lub jego większą częścią)
Tak wygląda karta zielnikowa:


Oznaczanie roślin jest dość trudne (na początku).
Wystarczająco dobry atlas roślin dostępny za darmo znajdziesz tutaj
Możesz też korzystać z łatwych kluczy do oznaczania roślin np. Jaki to kwiat?

TERMIN  ODDAWANIA  PRAC  DO  KOŃCA  MAJA

Terminy powtórzeń i sprawdzianów dla klas pierwszych - dział IV ROŚLINY

1A - powtórzenie 22.04.2016 (piątek), SPRAWDZIAN 25.04.2016 (poniedziałek)
1B - powtórzenie 27.04.2016 (środa), SPRAWDZIAN 4.05.2016 lub 9.05.2016(środa lub poniedziałek)
1C - powtórzenie 21.04.2016 (czwartek), SPRAWDZIAN 25.04.2016 (poniedziałek)
1D -  powtórzenie 22.04.2016 (piątek), SPRAWDZIAN 26.04.2016 (wtorek)
1E - powtórzenie (już było),  SPRAWDZIAN 21.04.2016 (czwartek)
Wymagania już zostały podane. Patrz post z 14.02.2016